include_once("common_lab_header.php");
Excerpt for Mohlodi wa dithothokiso by , available in its entirety at Smashwords

Mohlodi wa dithothokiso

Copyright 2018 Thabang Tsolo

Published by Thabang Tsolo at Smashwords



Smashwords Edition License Notes

This ebook is licensed for your personal enjoyment only. This ebook may not be re-sold or given away to other people. If you would like to share this book with another person, please purchase an additional copy for each recipient. If you’re reading this book and did not purchase it, or it was not purchased for your enjoyment only, then please return to Smashwords.com or your favorite retailer and purchase your own copy. Thank you for respecting the hard work of this author.


WritePublishRead

I am a WPR Author

http://viaafrika.com/writepublishread

Lenaneo la ditaba


Mohlodi wa dithothokiso

Sello sa mmokotsane

Bofutsana

Sebonwa-bonwang

Mohlomong

E lefifi e fifetse

Lefatsheng

Pelo ya hao

Motshedisi

Mpatliseng

Ke o ratile pele o nthata

Lerato o fetohile jwang

Marikana

Lefu

kwatsi

Mmolai

Seboko sa lesea

Tshehlana

Ketlo kena mobumg...

Ngwana mme

Tseleng ya katleho

Bophelo

Ke ka mohau

Kgomo yeso Tshemedi

Dinonyana

Tsohang

Bana ba rantsho

Kgethollo

Ntwa

Mpontsheng

Ramasedi

Jesu

Kgutlang ma-Aforika

Ntate o ntahlile

Mme o ntshehile

Seipone

Hoja ka tseba

Le nna ke motho

Motaung

Aforika Borwa

Basotho

Sesotho


Mohlodi wa dithothokiso

Ke mohlodi wa dithothokiso

Dinoka ke tlatsa tse kgolo

Bonang, Lekwa e ntle ya kgahlisa

Dithothokiso tsaka dintse di ya di theosa le mafatshe

Ha e le lewatleng di se di fihlile

Dintse diata ho phatlalla le lewatle.


Ka dithothokiso ke ntsha batho matlung

Motho a itshware thekeng

A botse hore ke ngwana mang eo?

Empa a hloke dikarabo

Batho ba monyemotse feela ba motlodise mahlo hodimo

Hoba bafumane sediba se maphodi.


Dithothokiso tsaka di nyorolla ba nyorilweng

Di imolla ba ingwetsweng

Ke kgutle ke llise phutheho kerekeng

Ka dithothokiso tsa sedumedi

Batho ba lle, moruti a tshwarane le bothata

Ba ho thodisa phutheho e tletse ka kereke

Ke thatoloha jwalo ka toloki.


Dithothokiso di haetse menahanong yaka

Dintse di tswala ho tswella pele

Mohlang di tlalang ka hara hlooho

Ketla etsa mohlolo

Ketla thoholetsa lefatshe le thole

Le thole tuu.


Sello sa mmokotsane

Ke lla sello sa mmokotsane

Ke llela ho lona bana beso le metswalle

Baholo baka maqheku a nthutile puo

Ntho ke ena e nkene lelemeng.


Leleme laka le paqame le sitwa ho ipopa

Sesotho se hanelletse lelemeng laka

Sello saka se kena jwang

Ditsebeng tsa ba pelo di bonolo

Bao dipelo tsa bona diokametsweng ke mohudi wa mohau.


Sello saka ha se ba robatse bosiu

Se ba hlobahetsa boroko

Dipelo tsa bona di dula di hlomohile

Hobane ke lla sello sa kgutsana kgudu

Ngwana ya lahlehetsweng ke batswadi

Ke tsamaya ke lelera hohle mona kentse ke lla

Hobane ngwana ya sa lleng o shwela tharing.


Bofutsana

Ke kobo di pedi ke baka mahlomola

Bofutsana bo jesa ntja ke bone

Bofutsana ke kobo eo ke e apereng.


Dikgaphatsa tsa mofutsa ha dirothele fatshe

Ngwana mofutsana ho hloka lehlohonolo

Ho dilemolemo ke leka ho lwantsha bofutsana bona ba lapa leso

Ka ntle le katleho.


Bofutsa bo mphetotse phokojwe ka hara dintja

Ka fetoha setsetse ka hara muru

Ke tsomana le ntho eo kesa e tholeng

Bofutsana bo ntshetse morao

Bo hana ke ema bo ntse bo ntihela fatshe.


Bofutsana ka bona bo hana ke sebetsa

Ke sebeletse dikgomo tse phelana

Lesaka le tlale

Bolekwe bo tlale ka hara lesaka ho pakatsa ho kwalla

Ke sebeletse dikgomo tse sisang tsa lebese

Kgora e be teng ka lapeng leso

Ke swetse bofutsana.

Hoba boiphetotse sera sa lapa leso

Hoba ho dilemo re lwantshana le bona.

Sebonwa-bonwang

Ke sebonwa-bonwang

Mokgosi wa motshehare phallang

Hobane wa bosiu o ntsha batho matlung.


Thusang motho ke enwa sekoting o shwele

E kaba ke ngwana mang?

E kaba ke mora mang?

Phiri e mojele e mo kwentse

Ya moabela matlaka le manong.


Ha rene re sa fihla ka nako

Manong a kabe a mojele a mo qetile

Lebitla la hae le kabe le le ka hara dimpa tsa manong

Manong a motswepetse.


Bonang, ha a sana nko le tsebe

Motho wa marumo ha a epelwe hae

Motho wa marumo o epelwa naheng

Hoba ka hara motse a ka baka koduwa

Koduwa ya aparela motse

Batho bashwa lenyelenyele.

Mohlomong

Mohlomong pula tsa mahlohonolo

Ditla nkolobetsa le nna ketle ke bone katleho

Mohlomong Ramasedi o bona mathata a ka

Ebile o utlwa sello sa ka.


Mohlomong e sa le dilemo tse supileng tsa tlala

Ho satla tse supileng tsa kgora

Mohlomong tjhai e tlaba teng ka lapeng leso

Ntlu e tlale ka disabusabu

Tse tletseng mabele le poone.


Mohlomong tsela ya katleho ketla e bona

Hobane ho dilemolemo ke batla kganya kapa lesedi

Ditsela tsaka di fifetse

Ha ke bone tsela moo ke tsamayang.


Mohlomong monongwaha ha hona tshwana le ngwahola

Mohlomong kganya ya ramasedi

Etla nkgantshetsa tsela moo ke tsamayang

Hobane tsela e batla e sa tsamaehe.

E lefifi e fifetse

Mohlomong letsatsi le latelang ha lena tshwana le lena,

Mohlomong kgwedi etla apohelwa ke maru,

Ketle ke bone tsela leha e le lefifing.

Lefatsheng

Lefatsheng moo re phelang

Re phela ka nqei qei

Re phela ka ho kgokolotsa metsuntsunyana

Re phela diotlong seka maeba

Bophelo boo re bo phelang ha se bo tshwanetseng motho.


Re phela ka hara lesaka la diteko le ditlokotsi

Batla pholohang, ke ba o batla hlolang diteko

Motho a lekwe ke ngwana hae

Kapa ngwanabo.


Ke moo a tla bontshang tio le boikemelo

Bahlolwang ke ho ikemela

Bophelo bo ba kgahlabanya majweng

Bo kgutle bo ba tabanye fatshe

Bophelo bo ba beile ntshing tsa selomo

Ba phela diqhobong seka dipela.


Empa bophelo hoba tiile kapa ba kgonang ho ikemela

Bo shapa bo kgathale letsoho

Bobe bo inehele

Bo iphetole motswalle

Hoba bo lwantshang bo boinyana

Bo phakisa bo ntsha ditholwana tse molemo

Tseo ditlo fetolang bophelo ba motho.


Motho a phele bophelo bo fapaneng le ba kgale

Bophelo bo masotle baneng ba batho

Bo masotle hoba pelo di bonolo

Bophelo bo batla batho ba pelo dithata

Hoba bophelo ke ntwa bo ya lwana.

Pelo ya hao

Hoja hothwe pelo ya hao e kgona ho buleha ka lehare

Nkabe ke butse eno ya hao

Ke shebe ka hare botebong ba pelo ya hao

Ke shebe hore keng eo pelo ya hao e se thabelang

Kapa e se kgotsofallang

Ketle ke bone matetetso a pelong ya hao

Kapa seo se utlwisang pelo ya hao bohloko

Hore lenna ke tle ke qobe ho etsa se utlwisang pelo ya hao bohloko.


Kene ke tla ithutela bongaka

Kebe ngaka e hlahlobanang le dipelo

Feela ha ele pelo ya hao yona

Kene ketla e hlahloba kgafetsa

Ke etse bo nnete ba hore ha hona ntho kapa nthwana e utlwisang pelo ya hao bohloko.


Hobane ha pelo ya hao e utlwa bohloko

Ke ameha ha bohloko maikutlong

Lehakwe la pelo yaka

Ke o neile pelo yaka.


Hore ha pelo ya hao e utlwile bohloko

O nke pelo yaka

O sidile leqeba le pelong ya hao ka yona

Hobane seo ke se hlokwang ke pelo ya hao

Hore leha re le hojana

Empa dipelo tsona dikopane.


Motshedisi

Motshedisi o ntshedisitse ke le matshwenyehong

Pelo yaka e lwantshana le maikutlo

Matshediso a hao a nketsa hore ke tie pelo

Ke lebale ka tse ileng ke tswele pele ka bophelo

Ho tshediswa ke motho eo o moratang

Ho etsa hore motho a fole ka pele moyeng.


O ntshidisa a re ho nna ba ileng ba ile

Ba keke ba kgutla lekgale

Retla ba bona ka letsatsi la bofelo

Ke selle ke iphumule meokgo

Ke se llele lebese le qhalaneng

Hoba le nwelletse moraeng

Nkeke ka le kgaketsa lekgale.


Motshedisi mantswe a hao

A nkaha a ntataisa

A nthusa hore ke phethahatse ditoro

Ke thabela mofuthu wa rato la hao

Ha o le hlakoreng laka

Keya phuthuluha ke kgona ho lelekisa ditoro.


Motshedisi mahlo a hao a ntjhotjho

A ya tsoteha

O kgonne ho bona bophelo ho nna

Ha ba bang ba bona tshotleho ho nna

Motshedisi o mokwetlisi ya molemo phelong baka

O ngaka yaka ya lerato

O mphumane ke behile lehloho ka hodima lerato

Wa utulla lerato wa le beha ka hodimo

Le nna ka bona ke le ya ratehang.


Mpatliseng

Mpatliseng batho kea batla

Mpatliseng ke lahlehetswe ke lenaka laka la bohlokwa

Ke lahlehetswe ke motho ke morata.


Ke lahlehetswe ke lehakwe la pelo yaka

Lesale la mefuta

Batho mpatliseng ketla lehlatswa matsoho

A tla tswa a hlwekile

A kese bonahale hore kgale a fata fatshe mobung

Kapa a phopholetsa ka hara jwang.


Mpatliseng ke qakeile ke felletswe ke maqheka

Ke mathile ke qetile sebaka

Ke batlana le lehakwe la pelo yaka ka ntle ho katleho

Batho mpatliseng kea batla.


Ke o ratile pele o nthata

Ke o ratile pele o nthata

Ke o bone pele o mpona

Hane ke o bona maikutlo a ka ane a phahama

Empa ke tshaba ho bua le wena

Hobane o ne shebahala o le motho ya sa tshwareheng.


Ha ke o bone bosiu kene ke sa bohlothe boroko

Sefahleho sa hao

Se ne se hanella ditorong tsaka

O ne rena menahanong yaka

O nkentse sekgiqetsane molaleng

O ntsamaisa dithoteng tse tjheleng

Empa ho le thata hore ke ikatametse pela hao

Letswalo lene le ntlhorisa

Ha ke o bona letswalo lene le ikakgela.


Ke ka hoo ke reng ke o ratile pele o nthata

O ne o sa tsebe lebitso laka

Empa nna ke tseba la hao

Hoba o ne o le kgalala ya ho bokwa ke leshome la bahlankana

Ka letsatsi le le leng.


Empa seo sene se sa nkgathatse matla

Hobane hone ho rena wena feela pelong ya ka

Leha batho bane ba o nyefola

Ba re o mmatjhobolo ke kgale o di etsa

Kene ke sa tjhetjhele morao

Hobane ke tshwana le Tomase ke kgolwa ka ho bona

Kene ke batla ho iponela ka ana a ka mahlo

Dintho tse hothweng wa di etsa.


Ke nnete ke o ratile pele o nthata

Leha kene ke sa bonahale

Ka baka la tshotleho ya ka

Empa dithapelong tsaka kene ke o kenyelletsa ha ke kopa ho ramasedi

O ne o le ka hara dikopo tsaka

Lerato le o ke o ratang ka lona

Ke la tonanahadi

Ebile le keke la fetoha.


Hobane ke o ratile pele o nthata

Ke o bone pele o mpona

Ka bona seponono se dikoti marameng

Tshehlana e masala a mmofa

Mohope o tlotlehang wa kgalase

Mosadi wa dikgomo tsa ntate.


Moratuwa, ke o ratile pele o nthata

Ke ka hoo ke e ntseng ka matla hore ke ikopanye le wena

Pele ke wa ke lefu la pelo

Hobane pelo yaka e rata wena feela

Leha e le mona o mphile sebaka sa hore ke be le wena

Empa se tla dula se le pelong ya ka ke hore

Ke o ratile pele o nthata

Leha re ka arohana

Empa pelo tsona ditlanne di kopane.

Lerato o fetohile jwang

Lerato o fetohile jwang

Hobane nna le wena rene re ratana

Re le baratani

Lerato la rona le tlola ditlhase

Le tuka malakabe

Re thabela ho kena kobong e le nngwe

Ha ke o meta, o ne o tsikinyetswa ke ditedu tsaka

O tsheha o keketeha ho le monate.


Lerato la rona, kene nka kena ka lona ditlhodisanong tsa marato

Hobane kene ke bona le phahame

Hofeta la baratani ba bang

Ha re tsamaya rene re qhosha

Re tsamaya re tshwarane ka matsoho

Lerato la rona le le powaneng

Mang le mang a le bona.


Lerato o fetohile jwang

Hobane nna le wena rene reka maebana

Ha re tsoha re lekolana mahlong

Re ntshana dithoko mahlong

Setswalle sa rona e le sa mankgonte

Re arolelana ditoro

Ebile re se theile toro ya rona re le babedi

Ke ikemeseditse ho raha moritshwana

Ke kope bomalome ho ya nkopela mohope wa metsi.


Lerato kene ke o rata e le ka nnete

Leha e le mona o njwetsa hore ho fedile, ke maketse

E kaba ho fedile ka nna kapa ke lerato le fedile?

Lerato la ka kene ke sa o lekanyetsa lona

Lene le phahellane

E le la dilemolemo.


Kene ke tekenne ho maikutlo

Hore ha hona motho eo nka mosiang le lona

Kapa ka moarolela lona ka ntle ho wena

Nkampa ka kena lebitleng le lona

Ehlile, ke ne ke se ke tjholo hore ka shwa ka ikepela ka wena.


Lerato o fetohile jwang

Hoba ene e ka o ikemeseditse

Ho phetahatsa ditoro le nna

O thabela boteng baka phelong ba hao

O re tshwantsha le monwana le lenala

Lenala le ha o ka wa le kuta

Letla boela le hole lebe le lelele.


Lerato o fetohile jwang

Hoba ho fetoha hwa hao ho tshusitse batho

O thetsitse mahlo a bona wa ba leshano ho bona

Seo baneng ba nahana o sona

Se hole le seo o leng sona

Hobane o fetohile lempetje

O tswile botaleng o ile bosehleng

Lerato o fetohile jwang

Nna le wena rene re tshwana ka mmala.


Marikana

Koduwa ya malla paka mahlomola

Koduwa e hlahileng kwana Rustenburg merafong

Ke moo ho shweleng mashome a banna

Morafong wa Marikana

Rustenburg lefatsheng la ditamati le dilamunu.


Koduwa ya wela basebetsi ba merafo

Batho ratla ra makala

Ramakalla sehloho sa batho ba shwang ba siya malapa a bona

Esitana le metswalle ya bona.


Koduwa ya aparela naha

Ditaba tsa utlwahala le ka mose ho mawatle

Tsa matha ka marangrang a moyeng

Ke bua ka diyalemoya

Ba bang ditaba ba dibona dikalane

Ha ele ba bang ba iponetse ka mahlo

Dintho di etsahala mahlong a bona ba shebile.


Ntwa e ne ele e mahlomafubedu

E le dipakeng tsa basebetsi ba morafo le maponesa

Ho le hobe ho nkgisetswana mahafi

Batho ba theoha dikoloi dintse di matha

Batho ba bang eme matlotlosiana

Ba ipotsa hore e kaba sesosa keng

Kapa mmokotaba ke eng.


Empa e mong a arabe kantle ho tshenyo ya nako

A re ho bona, ke bo ra dilampi dikgwiti tsa mokoti

Banna ba tshwarang ka thata

Ba lwanela mofufutso wa bona o tswelang lefela

Batshwara ka thata empa lephako lesa uba

Ba tswepelelwa bohobe bo sa ananeleng lelapa

Bana ba bolawa ke tlala

Le dikolong tse phahameng ha ba finyelle

Ka lebaka la ho futsaneha.


Tora ya wela basebetsi ba merafo

Batho ba shwa boholo

Basadi ba sala e le bahlolohadi

Bana ba sa la ele dikgutsana.


Lefu

Makgatheng a lefu

Moo ke utlwang lefu le kgaola tshiu tsaka

Moqoba lefu ke mang?

Hoba lefu ha le o tobile le o tobile

Ha hona moo otla balehelang teng

Le o hontsolla o le ka hara kereke

Kapa o le ka tlasa bethe.


Lefu le nka batho ba bohlokwa setjhabeng

Le dingaka dintse di hlolwa ke lefu

Lefu le sehloho

Ke bone le kgaolela batho dilemo tsa ho phela

Le dula le qatjhame ka hara motse

Le hlatheng le ntse letla o tshwara

Le o hlabele matlaka le manong dinonyana tsa naha

Monongwaha le thatika mesikong ya matlo

Ebile le atisa ho itahlela ka hara makoloi.


Lefu le jele ba ba kae, ba le mmileng ba nka maeto

Lefu le re behile ntshing tsa selomo

Le emetse ho bona ya kgesemelang

Le monke le modihele makodiopong

Mehahabo e sarelwe

E lle mosafeleng.


Motswalle wa lefu ke mang?

Hobane ha hona motho ya ratang lefu

Kapa ya tlwaetseng lefu

Hohle moo lefu le fihlang

Le siya mahlomola pelo

Le siya batho ba hloname

Ba matha dinoka marameng.


Kwatsi

Kwatsi ya mosolla hlapi

Lefu le tshwaetsanang ka madi

Kapa maro a mmele

Kwatsi ya kena ka sekgahla bathong

Haholo ho batjha

E batla e tihisitse letsoho

Monongwaha e ba kwenya lenyelenyele

Hoba ke bo mahana ba jwetswa

Ba nkane ha ba mamele.


Ba batla ho ikwutlela ka letlalo

Botjha bo ba huhubanya matlakaleng

Sekgutlwaneng, sa dintho tse ditshila

Lefifi le ba aparetse

Hobane ba tshaba nnete

Dintho tsa lefifing ba ya dithabela

Ba iphapanyetsa dintho tsa bohlokwa

Dintho tse kganyang ba ya ditshaba

Empa ba na le tsebo ya hore

Keletso ke lebone bathong

Keletso e molemo ho motho ya e ratang

Kapa ya e amohelang.


Kwatsi ya mosolla hlapi

Lefu la dikobo

Le sehloho

Le ikakgetse baneng ba banyane ba masea

Ka lebaka la batswadi ba bona

Ho se batshireletse

Kgahlanong le kwatsi

Bana ba masea ba otlwa

Ka thupa e bohloko

Ka lebaka la bokgopo

Ba batswadi ba bona.


Ho tshwarwa ke kwatsi

Ha se tshupo ya hore bophelo bo fedile

Ke elelliso ya hore o tlameha ho itlhokomela

Kapa ho kgutla mekgweng

Ke llela bana beso ba ba nyane

Ba holang ka lefu la kwatsi

Eo ba enkang ho tswa ho batswadi ba bona

Mahlaswa, a hlotsweng

Ke ho tshireletsa maphelo a matjha lefatsheng.


Kwatsi ya mosolla hlapi

Lefu la mokakallane

Lefu le nang le dipehelo

Le melawana bophelong ba motho

Ha e fihla mothong

E seha moedi pakeng tsa dintho

Tseo e leng kgale a dietsa

Le dintho tseo a lokelana ho dietsa

Leha sebopeho se sa fetohe

Feela o lokela ho fetoha mekgweng

A tlohelle mekgwa ya kgale

Hore o tle o phele sebaka se se telele

Bohloko ba kwatsi

Ke hore ha se lefu la matsoho

Re kabe re dula re hlometse

Re ikemeseditse ho lwana ntwa boholo.


Empa kwatsi

Ke lefu la madi

E lwantshwa ka dingaka tsa senyesemane

Leka puo e tswang melomong ya bakgothatsana

E seng ho banyefudi

Ba nyefolang batho ba phela ka kwatsi.


Re batla batho batla kgonang ho pholosa setjhaba

Ba hlokomedise bana beso le metswalle

Ka kgodumodumo ena e qetang setjhaba

Setjhaba sa rantsho se fidile

Matlo a setse e le dithako

Bana ba setse e le dikgutsana.


Mmolai

Mmolai o sehloho

O mpolaelang ke sa le ngwana

Sefahleho sa ka se sa le setjha lefatsheng

Mahlo a ka a so shebele hole

A sa shebela haufinyana

Ka lebaka la dilemo le bolelele.


Mmolai o sehloho

Seboko saka se feta ka theko ho ditsebe tsa hao

Sefahleho sa hao ha se bontshe ho hlomoha.


Mmolai o sehloho ha ka kang

Leha ke sa fokola dilemong

Empa bofokodi baka

Ha bo bake mohau sefahlehong sa hao

Bofokodi baka bo ofa morolo wa hore o mfenethe

Hoba ha kena matla a ho itwanenela

Kapa ho inamolela kgahlanong le wena

Sello saka ha se o hlomole

Hoba sello sa tsuonyana

Ha se hlomole phakwe.


Mmolai o sehloho

O ntshitse pelo ya nama fubeng sa hao

Wa Kenya pelo ya lejwe

Dintho tse mpe o dietsa ka lerato

Hoba pelo ya hao ha ena botebo

E kene ka nko

Jwalo ka lejwe le kene ka hara mobu

Mmolai o sehloho

O mpolaelang ke sa le ngwana.

Seboko sa lesea

Ke utlwile seboko sa lesea

Le lla sello se hlomolang

Eka le llela letswele

Ho se ho le dihora le sa nyanye.


Ke utlwile seboko sa lesea

Ene e le hara mpa ya bosiu

Ha dithotsela di otlolla mashwetla

Ka utlwa seboko sa lesea empa ka hanana le se ke se utlwang

Ka nahana hore ke ditorong ke ntse ke lora

Hobane sello seo kene ke se utlwela hojana

Empa menahano yaka ya se atametsa ya ka se haufinyane

Ngwana lesea a hanella ditorong tsa ka

Ka lora a lla ke mosikile ka diatla

Ke leka ho mo thudisa

Empa a nna a bokolla ho tswela pele.


Ke utlwile seboko sa lesea

A lla a tsanyaola tsebeng tsaka

Eka o ka mora ntlu ya ka

Empa kene ke sa kgolwe se ke se utlwang

Hobane kene ke hahile ka theko ho motse

Moo motse o fellang teng

Pela hlathe, pejana ke tutuduhadi ya matlakala

Moo ho lahlelwang matlakala teng

Ebile ba haisane baka ha ba na bana ba masea.


Ke utlwile seboko sa lesea

Pelo ya ka ya hlomoha

Bosiu ba sa ke butse mahlo

Kgoho tsa hoseng tsaba tsa lla

Moo mahlo a ka a ikwalang boroko bo fihla

Keha ke tsoswa

Hothwe sebonwa-bonwang

Sebonwa ke bohle.


Mohlolo! Ngwana ke enwa o nyahladitswe hlatheng

Keha ke tsoha ka pele ke ya hlatheng ho ya boha

Ka fumana e le ngwana lesea a nyahladitswe moo

Ebile moya wa hae o ne o se o tswile dinameng ke ho lla

Ha hona motho ya tsebang mmae

Ha hona motho ya boneng mmae ha a monyahlatsa.


Empa nna ke utlwile seboko sa lesea

Ka sitwa ho ya boha

Ke shebe hore ho etsahalang

Mohlomong nka be ke bone mmae

Kapa ke pholositse phelo ba hae

Pelo ya ka ya qala ya lwantshana le maikutlo

Tseo tsohle ka di beha mahetleng a ka

Ya fetoha mejaro yaka

Ka itshwaha phoso ka ipona ke le ya molato

Hobane ke utlwile seboko sa lesea.

Tshehlana

Ene e le tshehlana e masala a mmofa

Dieta a rwala tse direthe di phahameng

Dikwaekwae tse direthe ditelele

Meriri e le e melelele

Eka moetse wa pere.


Ene e le tshehlana

A apara mese e mekgutshwane dikgutlela

Dikoloi a palama tse majabajaba

Bophelo a phela bo phahameng

Ele mofumahadi mosadi wa morena

Ha a lla o ne a thudiswa a bokotswa

A tshwerwe jwalo ka taemane

Ha a ngala o ne a qekiswa

A iphetotse senyofu se pepellwa le bohobe.


Ene e le tshehlana

A ipona e le ya ratehang

A tsamaya a phuthaphutha hohle

A nka banna ba sa motshwanelang

Ka lebaka la ho rata dintho tse phahameng.


Ene e le tshehlana

Banna ba thulana ka dihlooho ha ba ya ba molibile

Ele semomotela se dikoti marameng

Letlalo la hae le sotse le le borethe

A sena le ha e le lekgopho

Tshintshi ho ena e ne sa dule

Ene e ka kgaoha mapheo.


Ene e le tshehlana

A ba meharo a se kgotsofalle seo a nang le sona

A fetoha maphutha tsohle

A qetella a kene moo ho sa kenweng

A kena swahla, sefing sa lefu a sa ikemisetsa

A tswa a kwatotse kokwanahloko

Ya holela mading a hae.


Madi a silafala

Letlalo la fetoha laba lesootho

Mmele wa hae wa theoha

Meriri ya qala ya fefoha

Dipeini tsa hanella manonyeletsong

Ena le bethe ba fetoha metswalle

Kokwanahloko ya moja ya moqeta

Kajeno ke mofu o se a re seile

O tsamaile o seile lefatshe le ka kwano

Empa se hlomolang pelo ke hore o ne a sa le monyane dilemong

Hone ho sa lebelletswe tse molemo hotswa ho ena

Empa ka jeno lena ke mofu, o ile o re seile tshehlana.


Ketlo kena mobung

Ke hona ketlo kena mobung

Moya waka o tlabe o tswile dinameng

Setopo sa sa ka se lekanwe ke lebitla

Setopo sa motho e motle ho makatsa

Leha a shwele e kare o ntse a bososela.


Ke hona ketlo kena mobung

Ke ipatele mahlomolapelo a lefatshe le ka kwano

Le tsohle tsa lona

Ke tswe mahlokong, ditlokotsing tsa lefatshe lena.


Ke hona ketlo kena mobung

Ke siye tsohle tsa lefatshe

Le bohle beo ke neng ke phela le bona

Kapa bao ke neng ke barata

Leha karohano e le bohloko

Empa ke tlholeho

E hlotswe hotswa tshimolohong

Ha hona ntho eo re ka e etsang

Hobane ka ofela hwa rona retlo fella mobung.


Ke hona ketlo kena mobung

Ke abelwe marwana le dikokonyana tsa mobung

Dinama tsaka di felle mobung

Ke fetohe monontsha mobu

Masapo a ka a fetohe dintlwana tsa marwana

Lehateng la ka ke boreneng

Moo ho dulang morena wa marwana

Marwana a tlabe a theosa a nyolosa ka hara mahanana a ka

A ntse a bina mantlopoula

A momme mmoko o tletse ka marama

Metjha e le e melelele e tswa ka ditsebe

Morena ena a itulletse bokong mabotjhobotjhong.


Kehona ketlo kena mobung

Ke ikele bo ya batho.


Ngwana mme

Utlwang ngwana mme wa lla mabitleng

Moo a robetseng boroko ba hae ba ho qetela

O re lefu le mokgaoleditse a sa labella

o ile a iphapanyetsa lona letla le motobile

A inama a tiisa hlooho a kgantsha botjhiki

A ya rabeng la lefu a ntse a swaswa.


Lefu la mofumana leptjwatlareng

Moo ho senang sefate kapa jwang

Hore a tle a kgone ho ipatela lona

La moharola le sa moqenehele.


Ngwana mme ha a robetse diphateng tse tjhesang

A le makgatheng a lefu

O ne a mpakela mahlomola

Ha ke mosheba kene seka meokgo

Ke ipotsa dipotso hore na, ngwana mme otla qoba tsenene ena ya lefu

E tlang e motobile.


Ngwana mme lefu le mohlotse

Hobane o ne a le lwantsha a le mong

O ile a re patella re le bana babo

Hore lefu le matha diretheng tsa hae

Lefu le batla ho kgaola ditshiu tsa hae tsa ho phela.


A thola a kwalla ditaba ka sefubeng

A seke a batla thuso hotswa ho rona bana babo

A hlolwa le ke ho ikopanya le dingaka

Pele lefu leo leja setsi

Mohlomong a kabe a thusehile

Re kabe re mothusitse ho kanyapa dihlomo

Re lwantshe lefu le motshwereng.


Empa ngwana mme o ile a thola

A sitwa ho kopa thuso

Hobane o ne a nahana hore retla monyefola

Kapa retla motshwaha dikodi.


Ngwana mme o sitilwe le ke ho sebela a le mong feela

Hore lefu la moja la moqeta

Bophelo ba hae bo kotsing

Hore retle re qahamise ditsebe

Re kgone ho mo mathisa dingaka

Mohlomong hona jwale a kabe a ntse a phela.


Ngwana mme o ile kgetha ho tsamaya tsela ya hae a le mong

A iketsa mokgese mojella theko le batho

Ka jeno lena ngwana mme ke mofu

O se a ntshehile

Lefu le mokwentse ke shebile

La siya le hlomme lerumo pelong yaka.


Ha ke mohopola ke fellwa ke takatso ya dijo

Boroko ha ke bohlothe bosiu

Pelo ya ka e lwantshana le maikutlo

Hobane ho thata ho amohela

Hore o ile o ntshehile ngwana mme

Nkese hlotse ke mmone hape.

Tseleng ya katleho

Tseleng ya katleho moo ke tsamayang

Tsela e dikoti e tletse meutlwa ya hlaba

Bonang, e ntaboletse dieta

Ke tsamaya ka maoto fatshe mehlabuhlabung

Ka lebaka la ho qophella

Teisetso le mamello.


Tsela e moepa ya nyolosetsa

E batla motho ya ikemeseditseng

Boholo ba batho monongwaha ba e paroletsa

Ba ipetletse tsela e nngwe ka theko.


Tsela ya bona ke e lefifing

Sephiring moo ho etsuwang dintho tse mpe

Hore batle ba atlehe ka pelenyana bophelong

Rona ba tsamayang tseleng ya nnete

Leeto la rona le sa le le lelele

Ke hona re sa phutla phoka ka difuba

Reya pele rentse re tsamaya metjheng e lokileng

Re leka ho tsamaya moo ho tsamaileng ba hlomphehi

Batho ba hlomphehang setjhabeng.


Tsela ke e sehloho

E qetile mefao ya batho

Batho ba bolawa ke tlala ba le tseleng

Ebile boholo ba batho ba atisa ho fapoha tseleng

Ka baka la ho tswafa ho tshwarwa ke tlala.


Nna monongwaha ha ke nke mofao

Hobane otla bolla tseleng

Kapa o fele ke sa le tseleng

Ke matha ka bolekana

Ke tsamaya ke thonaka ditholwana

Le hona ke thonaka tse molemo.


Ke tsoha ka meso ho ya kgokolotsa metsuntsunyana

Phoka e dula e nkwela mahetleng

Feela ke qhaqhasela ke ntse keya pele

Ke hana tsela e tsamaya mesikong ya thaba lomong tse mpe makodiopong

Ke kgwaratsa ke ntse ke ya pele

Ebile ke sa hetle morao

Ketla hetla morao ha ke fihla moo ke yang teng

Ke shebe dikoti tseo ke difitileng.


Tsela e bobeng ho rona ba dikobo di kgutshwane

Ho bana ba barui e batla e le betere

Hobane bontatabona le bommabona ba seile ba etsamaya

Baba ba finyella katleho

Meutlwa eo e neng e ba hlaba

Ba e robaditse fatshe hore bana ba bona ba seke bahlajwa

Ba fete ba leletse ba sa inama ho sheba moo ba tsamayang.


Tsela e sehloho e mpetsotse ditlhabela

Ke se ke tsamaya ka dintshetshekwane

Ke tshwere pelo ka letsoho

Ke rapela hore ramasedi a nthuse

Le nna ketle ke finyelle motseng wa katleho.


Bophelo

Bophelo bona ka nnete bo maqheka

Ke bona bo batla ho nqhekella

Bo batla ho qhautsa ditabatabelo tsaka

Bo batla ho qhaqholla seo ke ntseng ke se haha

Bo leqhoko bo lelekisane le ditabatabelo tsaka.


Ditoro tsaka ditle di felle lefelleng

Ke buswe ke mmuso wa ditakatso

Ke lakatse, kapa ke kgalle dintho tsa batho ba bang

Nna ke hlolwe ke hoba le tsaka.


Ke bona bo batla ho nkhulela sebeng

Hoba sebe se phedisa ba bangata

Empa nna ke hana ka nna

Ke lwanela ho phethahatsa ditoro

Le ditabatabelo tsaka.


Leha bophelo boka ntatlabanya majweng

Ketla nne ke tsohe

Ke ikokotlele hoya pele

Hobane bose bo ntihile ka makgetlokgetlo

Mmele waka o tletse matetetso

Empa le tsatsing lena ke sa qheqhebisa hoya pele.


Lefu ke lona letla nnamolela ntwa

Hoba ha ele ha jwale ke lwana ntwa e mahlomafubedu

Ke lwantsha bophelo

Bophelo bo ntlhorisitse sebaka se se lelele

Bonang, ke metwa ke mengwapo diphakeng

Mahetla a nkimela.


Hoba ke jere ka thata

Ke jere mokotla wa ditsietsi le ditlokotsi

Empa kentse ke tiiseditse

Hoba kena le tshepo ya hore bophelo ke hona botlo mpatala.


Difateng tsa bona ketlo kga ditholwana tse molemo

Masimung a bona ketlo kotula dijo tse tlo mphedisa

Le nna ke je molakaladi wa kebolela

Kebe ke lebale bophelo boo ke neng ke bophela pele

Bophelo ke phele bo mabotjhobotjho

Ho latela ditabatabelo tsaka le ditoro tsaka.


Ke ka mohau

Ke ka mohau

Hale mpona ke tswelelletse ka bophelo

Ke shebahala ke sa futsaneha.


Ke ka mohau wa ramasedi

Hobane ha ene e se ka ena

Tsena tsohle dikabe di sa phetheha

Tseleng ya hae ke bone pholoho

Ntlung ya hae ho rena kgotso

Matsohong a hae ke bolokehile.


Mohau wa hae o ntsamaisa lefifing la bosiu

Kgohlong tse mpe sebataolong o etsa hore ke tlelwe ke sebete

Nka tshaba mang kantle ho ramasedi?

Nka sisinywa ke mang kantle ho ramasedi?


Mohau wa hae o mphihlela hohle moo ke leng teng

Ditlokotsing mahlomoleng o na le nna

Ha hona motho ya ka ntheselang

Hobane mohau wa ramasedi o nkapere ka dinako tsohle.


Kgomo yeso Tshemedi

Ke tshemedi e phatshwana konotetsi

Ka tala e lahla badisa

Hoja dija pilontsho naheng

Badisa ba yona ba le mahlo a matsho

Pholo di le makgethu a ho sola.


Tshwinyane mma naka le moseka

Mma naka le ka tsubela matekwane

Tshwanyane o mosa ho bahlankana

Ho basetsana ba bang ha nke a tsheha.


Tshwanyane sello sa yona phohomela

Mmamonatjana kapola leshano

Kgomo ha eke e mela meno a ka hodimo

E mela a ka tlase boseberwane.


Dinonyana

Mona ke roka dinonyana

Empa ke qolla dikgoho, maeba le makganse

Dinonyana tse phelang le batho

Maeba a naha ka mmala a tshwana

A mathokwa a ditae tse ntsho molaleng.


Tjwentjwete ya matswapo ho kgahlisa

Nonyana e letsang molodi ka bokgabane

O tla e bona e ntse e qhoma

E bala makala a sefate bongata.


Phakwe ya dilomo

Sera sa dikgoho le batho

Nonyana e jang dinonyana tseding

Nala la phakwe nka buha kgomo ka lona

Phakwe makwatola mankela hole.


Ho dinonyana nka e tshwantsha le letlaka

Nonyana e thabelang ho nkgelwa ke dibodu

Dintho tse bodile.


Leholosiana ke motswalle wa motjodi

Nonyana e thabelang ho phutlelwa marutle ke dikgomo

Nonyana e mathang dithoteng le diphulaneng

O keke wa e bona matswapong.


Hlakahlothwana ke nonyana e ithatelang dithotobolong

E sehlotho hloohong e thabela ho fatelwa ke dikgoho

Sephoko nonyana ya meleko

Nonyana e bonang bosiu

Motshehare ke sefofu ya foufala

Ha se kene ka hara motse se baka mokgohlane

Hoba le motho ya shwang.


Tshemedi ke nonyana e phatshwa

E bo phatshwana ba lesiba la noko

E ntle ya kgahlisa.


Molepe ke moruti wa dinonyana

Otla o bona ka purapere tse ntsho

Tjhee, dintle di ya o tshwanela

Otla fumana dinonyana di o hlwele setha o di etella pele

Nonyana e sa bolaweng ha bobebe

A kileng a bolaya molepe ke mang?

A itlhahise pepeneneng morena a mofe letsoho.


Ditswere ke dinonyana tse fofang ka sehlopha

Lerata la tsona ke le hlohlontshang ditsebe

Letata ke nonyana e ratang moferong lehlakeng

Ke moo o tla e fumanang teng

Nonyana e thabelang botala ba selemo

Otla le bona le ntse le inola dinqanqana metsing.


Kgaka ke kgoho ya naha

Nonyana e nang le lenaka hloohong

Kgaka ngwanabo kwekwe.


Dikwekwe ka mmala diya tshwana

Dikgwadi di kgwatsana

Dikwekwe nonyana tsa sehlaba

Selahong sa mpshe ha ho atamelwe

Lahong sa mpshe ha ho bapallwe

E ka o hata ya o sotha molala

Nonyana e kgolo ho feta tseding

E maotohadi e sitwa ho fofa.


Palesa ya dinonyana sekgabisa naha

Pikoko nonyana e ratehang

Masiba a yona a matle e kare a iketseditswe

Pikoko ha e tsamaya ya thakasa

Ekare ngwale e tebuka.


Motintinyane ke nonyana e nyane ho feta tseding

Ka ja motintinyane ka ipakela molakatswane wa nama

Ka itoma menwana

O monyane o fella ka hara letsoho

Ka roka dinonyanya ka hlomoha pelo ka hopola

Ke sa le motjodi wa dikgomo tsa ntate.


Tsohang

Tsohang bosiu bo se le

Ke nako ya ho Kenya mohoma temeng

Dipholo re pane tse melala

Ke terebele hore sephadi se kgaohe mofoselara.


Tshohang lona ditsoha phora

Le roballetseng

Batho ba bang ba di raile e sa le ka matjeke

Ho ya fata metsuntsunyane e sa le hoseng

Pele letsatsi le okamela dithaba

Ba batla letsatsi le hlahe ba tlatsitse mekotla.


Tsohang le rwalleng le sa sele

Pele lehodimo le rothisa dikeledi

Bonang! Morwallo wa metsi wa tla

Bana beso tsohang

Le itshwarele ka matsoho le sebetse

Jwalo ka ha bebele e boletse hore

Motho o tla ja ka mofufutso wa phatla ya hae.


Tsohang, le hlomele

Le itukisetse ho lwana ntwa le lwantshe bophelo

Hobane ntwa e sa kupa pakeng tsa motho le bophelo

Bana beso tsohang

Le rwaleng meqheleba le iketsetse.

Bana ba rantsho

Ho kganya e tshweu kgotso metseng ya ba itshepi

Metseng ya ba basowana

Metse ya bona ke e kgutsitseng

Ho lla dinonyana

Moya ke o phodileng

Batshabana le lerata ba hloile thasetso

Empa metseng ya bo ntshonyana kgotso ha e rene.


Ntwa ho bona ke lelomolo

Ba kgantsha diphaka bolelele

Botjhiki ba bo tswalletswe

Ha e le meharo e ba qetile

Monongwaha ha ho sa tshwana le ngwahola

Ha ho sa qelanwa phofo le letswai.


Bana ba motho haba sa arolelana hlooho ya tsie

Motho o sheba mpa ya hae

Ebile ba hapelana dikgomo

O tla utlwa bantse ba re ha ho haptjwa dikgomo ha ho tsheisanwe

Empa metseng ya ba basowana ha ba kene

Ba feta ka theko

Baisa hlompho metseng ya baitshepi

Empa bona haba itlhomphe

Ebile ba hatikela ditokelo tsa bona ka maoto mahlong a baitshepi.


Tjhee, ke nnete lefa la dithoto le jowa ke ba bohlale

Ba re lahlella lesapo

Haba qeta ba tjhetjhela morao

Hoba bana le tsebo ya hore retlo le lwanela

Nama re e bontshwa e le ka hara mekotla e feta.


Bontshonyana ba tshwasitseng lesapo ba ipeile thekwana

Ba ikentse mekgese mejella theko le batho

Empa bana ba bo bona ba bolawa ke tlala

Tlala e ba momonne ho setse masapo.


Ba re ha leyo lebitla la tlala

Empa botlokotsebe ha bo fele

Botlokotsebe bo fana ka bophelo ho ba bang

Beo e leng kgale ba kopa ba sa fuwe

Ba be ba nke qeto ya ho inkela

Re phela jwalo ka madimo.


Re kwenyana bo rona ka lebaka la tlala

Tlala ya re hlopha e iphetotse sera

Re dula re lwana ntwa e sa feleng

Ebile ba bang ba bana ba bo rona ba felletswe ke dihlomo tsa ho lwantsha tlala

Ba se ba sebedisa mmele ya bona ho lwantsha tlala

Tjhee! Tlala e sehloho

E jesa bana beso toting

Moo ho lahlelwang dintho tse bodileng

Empa ha ba di je ka ho rata.


Ba re ba leka ho kwala lephako ba iphedise

Hobane tlala e pukile

Moo ba leng teng ho tletse komello

Ha hona mejo

Mejo e ho ba hodimo mane sehlohlolong.

Kgethollo

Kgethollo ya mmala e re fetotse bahetene

Leihlo le ntse le sa bone ka ho tshwana

Le baleha lefifing

Le balehela kganyeng

Moo ho leng hotsho ha le hanelle

Le tshaba mmala.


Mmala o motsho o ntse o sa ratehe

Ho batho ba meriri melelele

Menahano ya bona

E nahana diketso tse fetang tsa modimo

Ba nahana ba na le bohlale bo fetang ba modimo

Ebile ba phehisa modimo kgang

Modimo o tlisa motho lefatsheng

Ka sepheo le morero wa hore a phele

Bona ba nyefola seboptjwa sa modimo

Ka lebaka la mmala.


Menahano ya bona e thuntheditswe ke ketso tse mpe

Ba ipona e le ba ratehang mahlong a modimo

Empa ba ntse ba ithetsa ha ba na tsebo

Ya hore modimo o hlotse bosiu le motshehare

Le ba lefifing

Modimo wa ba tshireletsa o ba tsamaisa tsela

Modimo ha a kgethe dithapelo ho latela mmala

Le dillo tsa bo ntshonyana o ntse a diutlwa.


Re ke se Tshwane ka mmala re se marwana

Mmala e fapane empa madi a tshwana

Re fuwe phefomoloho e tshwanang

Re hema moya o le mong

Sebopeho le seriti di ya tshwana

Empa ba meririmelelele

Ba ipona e le ba kgethehileng

Ka lebaka la ho kganya hwa letlalo.


Ntwa

Ha ya lala ya kupa

E qatjhame ka mora matlu

E batla motho ya tla e qholotsa

Moya o phahame ka sekgahla

Motho a itjhebe setopo bolelele

E mong ena diphaka bolelele.


Bo nkgutshwe ba kgantshe botjhiki

Mekgerane e kgarametse e tshwere dihlomo

Ha e le makwala a ote dipelo di be ntsho

Ba hlolwe ke ho ja

Dijo di kgitle leleme le lenyane

Dihlolwe ho theoha qoqothong.


Bo matwetwe ba ithwese dikorone

Ba ipake sebete

Ba poreise hore ha ba tswafe ho nkgelwa ke mahafi

Ba thabela malakabe

Madi ho bona ha se letho

Ba thabela bobete.


Ha ba tswafe ho tswa letsholo

Ba kgutle ba hlabetse matlaka le manong

Mekokolopane ya naha e sa le e le maphatephate

Bahale ba e me qhoheng

Ba re morena a di sotetse di ntshane botjhiki

Poho e molala etla ipontsha

Tse tshosang ka difahleho bobe

Ditla hlahella powaneng.


Mpontsheng

Mpontsheng tsela ya nnete

Lona ba tsamai ba yona

Motsamai wa tsela ke motsebi wa yona

Mpontsheng tsela ya nnete

Ke se kgelohe ke tope jwalo ka tsela e yang ntlwaneng.


Mpontsheng tsela ya nnete

Ke se kgesemele dikoting

Hoba ke tla wa ke hlahe kotsi

Ke hlolwe ke ho tsamaya tsela

Ke ba ba kae ba kgelohileng tseleng ya nnete?

Hona jwale ke ba papaedi

Ba lelera hohle

Tsela ya bona e fifetse

E fifaditswe ke bakgelosi

Batho ba kgelosa batho ba bang tseleng ya nnete

Moo ho phethwang nnete le toka.


Mpontsheng tsela ya nnete

Lona bo radipurapere

Majakane, batho ba kwalang ka thapelo monyako.


Mpontsheng tsela ya nnete

Ke totobe nako e sa dumela

Hobane kwekwe ya morao e tloha le sepolo

Mpontsheng tsela ya nnete

Le nna ketle ke finyelle motseng wa nyakallo.


Ramasedi

O teng ya tla ntwanela

Ha ditjhabatjhaba tsa batho di nnyefola di ntlhorisa

Di mpitsapitsa ka mabitsobitso

Ke le ya kgesehang mahlong a bona

Empa kena le tshepo ya hore o teng ya tla ntwanela

Melekong, ditlokotsing mahlomoleng.


Ke bitsa lebitso la hae

Leha ke sa mo bone

Empa ena wa mpona

Ebile o utlwa sello sa ka

Ditlhoko tsaka tsa bophelo ke dikopa ho ena.


Ke kopa tse ntjha ke kopa tsa kgale

Ke mo kgumamela ka mehla le matsatsi

Ke bua le ena sephiring

Moo ho thotseng ho hlokang lerata

Lekunutu la ka le ena

Ke dula ke le fupere ka letsohong

Kgale ke ile ka lekwalla ka sefubeng

Ha ho motho ya tsebang ka lona

Ke nna le ena feela ba tsebang.


Ke ka hoo ke reng, o teng ya tla ntwanela

Melekong e tlang e ntobile

Ntwa o tla lwana ya kgumamela

A lwantshe satane

Ebile ke motshwantsha le modisa wa dinku le dipudi

Hobane o etsa bo nnete ba hore phokojwe e se kene ka hara mohlape wa hae

Lerato la hae ke le kgaphatsehang mohlapeng wa hae

Ha a kgethe kgomo ka pere

O rata mohlape wa hae ka kakaretso

Leihlo la hae ke le okametseng lefatshe.


Hohle moo ke tsamayang teng o ntse a ntjhebile

Ke motswalle wa mankgonthe

Ho tloha ke sa le popelong ya mme e ntse e le motswalle

Leha jwale e ntse e le motswalle waka


Ke ka hoo ke ikotlang sefuba

Ke reng o teng ya tla ntwanela

Ntwa e sa le kgolo bophelong

Empa nkeke ka tshoha letho

Hoba o teng ya tla ntwanela

Ha ntwa e nkimela.


Jesu

Diroki ting, le boinyana

Ho roka la roka holebala

Le roka le siya bahale morao

Le seile mora modimo Jesu

Ke mohlabanedi wa makgopo a rona

O kile a dula kgotla a pontsho Pilato.


Bajuda ba morohaka

Ba mokgitla ka ditebele ngwana Maria

Bajuda lesang ho otla Jesu

Ha a na molato ngwana eo wa batho

Tshemedi tse lonya tsa leloko la Jesu

Ba mohlaba ka meutlwa

Ba mototomela thupeng.


Utlwang lentswe hodima sefate

La meketsa la baka mahlomola

Ntate o ba tshwarele

Haba tsebe seo ba se etsang.


Petirose o kile a hana

A hana a itatola

A itatola bosehla

A re ena ha a motsebe

Sehloho sa motswadi ho tswala

Maria a lla a itatlabanya fatshe

Ho se ya mosa ya pelo e nolofetseng

Mora hae a thariswa sefapanong a shebile.


Kgutlang ma-Aforika

Kgutlang lona bana beso ba lahlehileng

Kgutlang le kgutlele hae setjhaba sa rantsho

Le tlohelle ho kgahlwa ke moetlo wa ba ditjhaba

Dintho tsa ba basweu

Di le hohela jwalo ka kganyapa

Kganyapa ya dikwetsa tse kgolo

Kganyapa ya kwenya batho ya ba qeta

Motse wa sala o kgutsitse

Boholo ba batjha e ba kwentse

Ho se ho setse maqheku

Batho ba kannang ba falla neng kapa neng

Ba falle ba ikele marung.


Kgutlang le kgutlele hae

Moo ho ikgantshwang ka puo

Fatang, le be le utulle mothapo wa puo

Le tlohelle ho ikgantsha ka puo ya ba ditjhaba

Kgutlang bana beso kgutlang

Pele leme la rantsho le shwa le siya mahlomola

Ngwana a ka qetella a sa tsebe hore mmae le ntatae ba hlaha kae

Ha Mantilatilane motseng wa Rantsho

Ke moo ba tswang teng

Ntswanatsatsi mothapong wa puo

Ha habo ntshonyane

Mmala o motsho wa kgahlisa.


Kgutlang, le tlohelle ho iketsa dipikoko le le maebana

Ditlolo tsa ba basweu

Di thuntheditse mmala o motsho

Mmala wa Rantsho ha o sa rateha

Le bana ba Rantsho ba kwenehetse dikano

Tsa ho boloka mmala ba kgantshe botjhaba.


Kgutlang

Pele le kgentsha ba fatshe

Ba re disitseng ka leihlo la moya

Dikeledi tsa bona di ka baka koduwa

Lefatshe le tlale diphephetso

Mahloko a ate ka mefutafuta

Komello e bolaye dimela le diphoofolo

Batho bashwe lenyelenyele

Bana ba sa le e le dikgutsana

Bana beso kgutlang

Le kgutlele hae Aforika

Le tle le thabise badimo ba lona

Ba le hlohonolofatse ka dipula tsa mahlohonolo

Lefatshe le kgabe ka kobo e tala

Le mefuta ya diphoofolo

Melapo le melatswana

Mehudi e okamele dithaba

Re tle re ikgantshe ka lefatshe la rona

Aforika lehae la rona

Aforika lefatshe la bontata rona.


Ntate o ntahlile

Le nna ntate o tahlile ke sa le monyane

Mahlo a ka a so bulehe

Le puo e so tswe

Ntate o ntahlile

Ke setse ke lelera hohle

Ke sa tsebe mohlape weso

Ka fetoha kgomo ya le forene

E sa tsebeng habo yona.


Le nna ntate o ntahlile

Ka hloka ntate

Ka hloka molai

Motho ya tla ntataisa a nthute senna

Hobane senna se matshwaro a thata.


Ntate o ntahlile

Le sefahleho sa hae ha ke se tsebe

Ke utlwa fela mme a re kena le ditshobotsi tsa hae

Empa ha ke itjheba ka seiponeng ha ke dibone

Hobane ntate ha ke motsebe

Le nna ntate o ntahlile

Ka fetoha mokopakopa

Ka lokela ho kadima seboko le fane.


Ntate o ntahlile

O ntshihile leptjatlareng

Mme a mphutha ka diatla tse mofuthu

A ntataisa a nkenya sekolo

A wa a tsoha le nna

Empa leha jwale ntate ke ntse ke mohloka.


Mme o ntshehile

O ile mme o ntshehile

O ile o iketse boya batho

Moo re yang bohle

Empa bomadimabe o ntshehile ke sa le monyane haholo dilemong

Lemo tsaka di so kope menwanwa ya matsoho

Lemo tsaka di sa roba menwana e mmedi ya matsoho.


O ile mme o ntshehile

Ka sala ke le mmabaledi kgutsana

Ngwana ya hlokang batswadi

Ka mehla le matsatsi ha ke mohopola ke seka meokgo

Ke ipotsa dipotso hore na, mme moo a leng teng o ntse a mpona

Hobane nkgono ha a mpona ke le mahlonoko

Pelo ya ka e hlomohile ke rothisa dikeledi

O ne a atisa hore ho nna

Thola ntjhanyana tsohle ditla loka

Tsohle di tsejwa ke ramasedi

Mmao, moo a leng teng o bolokehile

O fumane pholoho

O se kgathatsehe mmao moo a leng teng o ntse a o shebile

Leha leihlo la nama le shwele

Empa ka leihlo la moya o ntse a o shebile.


O ile mme o ntshehile

A thoba ke sa le sekolong

Ka fihla hae batho ba hloname

Ho tletse leloko le metswalle

Mahlo a ka a thabela ho bona beo e le kgale ke sa ba bone

Hobane ke ne ke nahana hore ba re etetse

Ba tlilo tshehetsa mme bokuding ba hae

Hore mme a tsohe phateng tse tjhesang a totobe

Athe bona ba tlile ka lebaka la taba tse bohloko

Hobane nna kene ke sena menahano ya hore bokudi ba mme

Bo ka nka phelo ba hae

Ntho eo e neng e mmakatsa ke hore mahlo a bona a ne a tletse mosa ha ba ntadima.


O ile mme o ntshehile

Lefu la hae la fata sediba sa keledi tsa ka

Ha ke mohopola keledi tsa ka di kopotsa ka mahlong

Pelo yaka e utlwa bohloko

Hobane ke ne ke sa hloka tlhokomelo ya hae

Le tataiso ya hae.

Seipone

Lejwe lesowana

Lejwe le ya benya la maiketsetso

Lejwe le betluweng ke tshounyana

Lejwe la tla la o baka moferefere

La tla ka botle la tla ka bobe

Lejwe la fahlolla batho

La tsosa dibata masene.


Lejwe mpontshe botle

Mpontshe bobe

Mpontshe tsohle tseo ke sa diboneng

Empa mpotshe tse sefahlehong

Hobane ke moo ke sitwang ho ipona

Ka morao ha ke tsotelle

Bapalla mahlong

Hobane taba di mahlong.


Lejwe mpontshe ditshobotsi

Mpontshe mmala

Le nna ketle ke tsebe ho itshwantsha

Ke bone sefahleho sa ka se tshwana le sa mang.


Hoja ka tseba

Hoja ka tseba hore o phokojwe

Ka hara letlalo la nku

O hohela jwalo ka noha ya metsi

O moeki

O nkekile ka leleme le borethe

Wa re honna wa nthata

Empa o sa tsebe hore lerato keng

Boleng ba lerato ke bo jwang

Le melawana ya lerato ke e feng

Yaba wa nnyonyobela

O mpontsha bophelo ba dithelevesheneng

O ntebatsa ba nnete.


Hoja ka tseba

Hore o tla nhatella ka maikutlo

Hobane ke sa le monyane dilemong

Ke so tsebe hore lerato keng

Ke ntse ke lephopholetsa lefifing

Ke batlana le motho ya tla nthuta hore lerato keng

Wena wa nka seo wa se etsa monyetla wa ho senya phelo baka.


Hoja ka tseba

Hore o batla ho ntshenyetsa bophelo

Nkabe ke sa o Kenya phelong ba ka

Ka mathela hole le wena

Empa seo se ntlhotse

Ke hlolehile ho etsa jwalo

Hobane o ne o shebahala o le motho ya lokileng

Ya nthatelang dintho tse ntle le bophelo bo botle

Athe o ntshehisa ka meno a ka pele

A ka morao ke marumo.


Hoja ka tseba

Hore o batla ho nkutlwisa pelo bohloko

O ntlhekefetse o ntshotle moyeng

Nkabe ke sa dumela ho kopanela kobo le wena

Bona, honajwale phelo ba ka bo jwang

Phelo baka bo qakeile bo qabane le ditoro

Bo hanana le ditoro

Ditoro tsaka di batlile di sa tjhabelwe ke letsatsi.


Hoja ka tseba

Nkabe ke ile ka hana tseo tsohle tse o neng o ithaopa ho nketsetsa tsona

Empa tseo tsohle kene ke nahana hore o dietsa bitsong la lerato

Ke sa tsebe hore patala ya tsona e tlaba bohloko ha kana

Ebile ke sa tsebe hore e tla nkama moyeng

E leke ho ntshenyetsa bophelo.


Hoja ka tseba

Hore o na le pelo ya lejwe

Nkabe ke sa atametsa pelo yaka pela pelo ya hao

Hona jwale o tlepereleditse pelo ya ka o e phshatlile ka le hare

E marantha e ranthane

E kgaohile dikotwana

Tseo ditlo nkang sebaka hore ke dikgomeletse

Hore pelo ya ka e kgutlele setlwaeding.


Hoja ka tseba se ka menahanong ya hao

Kapa ka porofeta setlo etsahala

Nkabe ke ile ka kgaotsa ho kopana le wena.


Le nna ke motho

Le nna ke motho ke utlwa bohloko

Ha o nketsa ha mpe o thunthetsa seriti sa hao

iketsa mobe

O ithahela sebeng pontsheng ya modimo

O ikenya senyama

O tulela bophelo ba hao ditlhare

Tsa hore o itoye.


Le nna ke motho

Ke etsa diphoso kena le dikodi

Hoba ha ho tjaka tlhoka kodi

Phoso e etswa ke mang le mang.


Le nna ke motho

Ke kgona ho bona ntho e ntle le e mpe

Ke kgona ho bona bophelo le lefu

Le batho bantlhoileng le ba nthatang.


Le nna ke motho

Kena le ditokelo

Kena le tokelo ya ho phela ke phuthuluhile

Ho se motho ya ntshosang

Kapa ya ntlhekefetsang.


Le nna ke motho

Ntshware jwalo ka ha o tshwara batho ba bang

O tle o bone, o tlaba motho ya ratehang setjhabeng

Ya hlomphehang

Ketso tsa hao di tla ananelwa ke bohle.


Motaung

Motaung hlaba phoofolo o hlabele ba fatshe

Ba ithoballetseng mabitleng

Boroko batle ba robale bo kgutsitseng

Maqheku a modimo a robale ka kgotso

Ba tlohelle ho kgikgitha hara bosiu

Hoya ho o honothella ditorong.


Motaung hlaba phoofolo o hlabele ba fatshe

Badimo ba hao ba taung

Bonkgono le bontate moholo ba lla

Ba rothisa dikeledi

Keledi tsa bona mmaka mathata

Mohlodi wa senyama

Ditsietsi, ditlokotsi le mahlomola.


Motaung hlaba phoofolo o hlabele ba fatshe

O kgotsofatse batshireletsi ba hao

Batle ba kgone ho lwantsha sera setla se o tobile

Ho le hobe mara a tekile tafole ka bophelo ba hao

Ba fihle ba senye maraba a tjheuwe

Matla a dira a felle lefelleng.


Motaung hlaba phoofolo o hlabele ba fatshe

O tle bone haba thaba

Thabo ya bona lebone la bophelo

Leha o le lefifing o tla fumana kganya

Tsela tsa hao dikganye.


Motaung hlaba phoofolo o hlabele ba fatshe

Otle bone ha ba o hlohonolofatsa

Ba o phahella ka dikgapukgapu tsa mahlohonolo.


Aforika Borwa

Ke hopotse hae Aforika Borwa

Moo ho ikgantshwang ka moetlo le botjhaba

Naha ke e ntle ya kgahlisa

E kgabile ka dithaba, dinoka le diphoofolo

Dinonyana ke tsa mefutafuta.


Ke hopotse hae Aforika Borwa

Moo re phelang re thabile re nyakalletse

Hobane re kopantswe ka moya

Moya wa ba ithoballetseng mabitleng

Bahale ba rona ba lwanetseng tokoloho

Mofutsana le morui o tla ba bona ba tshwarane ka matsoho

Kapa ba orile paola mmoho.


Ke hopotse hae Aforika Borwa

Moo e reng ha rethabile re bine ho bontsha lethabo

Mollo re bese o moholo

Lakabe le ka hodimo ho pere

Kganare e kgantshitse bohle ba dutseng mollong

E le hara kgitla ya bosiu.


Sekupu se tidinya

Re le maphatephate

Mosebetsi e le o moholo

Pina e tshwerwe ke maqheku

Mapheta tshomo methapo ya puo

Ba ntse ba homa ka dihlooho

Ebile ba opa diatla

Ba pompetse

E ka ba momme metsi a tletse marama

Pina ya bona e fella ka marameng

Tshiu di se diile

Dinama di tjhakelane ho pakatsa botsofadi

Ba le matsetlela difaha difapakane difubeng.


Ke hopotse hae Aforika Borwa

Naha e jereng merabe e mengata

Mmala e fapane

Hoba re setjhaba sa mookodi

Ha re thabile re ka diphoqo

Pina tsa rona moutulla lekunutu

Pina tsa rona di re kopanya le ba fatshe.


Ha re bina re ya hlomoha

O tla bona banna ba Basotho

Ba ritha ka maoto fatshe

Eka ba kgokgotha mmoko

Ba le dikobo

Matsohong ba tshwere melami

Rwele ba kwenya le o ba le tsositseng.


Mazulu a tenne matlalo a ditjobo

Diphakeng ba kentse marapo

Ha ba bina ba ritha jwalo ka Basotho

Empa maoto a bona a fokaela sebakeng

Ba kgutle ba penye

Ba petjhame ba shebise maoto hodimo.


Ke hopotse hae Aforika Borwa

Moo pina e leng lelomolo

Banna ba Batswana

Ba apere tshea tsa bona di batshwanela

Ba sotheha jwalo ka dikwena metsing

Ba tjhitjhiritsa

Ba le meritlhwana maotong.


Ke hopotse hae Aforika Borwa

Moo re ipelang ka bonono

Batsonga matsetsepela fatshe

O tla ba bona ba terepela jwalo ka dipitsi

Pososelo e hanelletse difahlehong.


Maxhosa maithatela ka lesela

Mahlong ba itakile ka lejwe le lesowana

Ha ba bina ba hlomoha

O tla ba bona ba hatoha ka pele

Eka ba hatile tshehlo

Maoto a matha topo se eme

Ba shebisitse matsoho hodimo

Ba le melangwana matsohong.


Ke hopotse hae Aforika Borwa

Pelo ya ka ya hlomoha ka utlwa bohloko

Hoba ha nka bua ka hae nke se qete

Nka qeta maqephe a le sekete ke ntse ngola

Ke sa kgaotse

Ka hopola hae Aforika Borwa pelo yaka ya ya mafisa.

Basotho

Tsela rene re tsamaya ya lefifing

Jwalo ka makanyane a falla bosiu

Metjha e le e melelele eka ya marwana

Matsohong re tshwere dithupa

Re dithatetse ka dikatana

Re di tjhesitse di e ntse malakabe ho kgantsha tsela

Ha bosiu bo sa, rene re phomola

Ho itukisetsa bosiu bo latelang.


Re tshekalla re nyolosetsa

Re tshela dinoka le dinokana re batlana le bodulo

Hoba ntswanatsatsi moo re tswang teng

Kgotso e ne e se e sa rene

Ntwa ho lwanwa e mahlomafubedu

Mafube a letsatsi a okamela dithaba ditopo di tletse ka naha.


Tsela re ipetlela yona le bobeng

Re tshekalla matswapong

Re kgukguna ka hara meru ya difate

Ba bang ba rona ha e sa le ba sala tseleng

Tlala le mokgathala di ba kgaoleditse tseleng

Empa rene re sa kgaotse ho papatlela le dithota

Re batlana le botshabelo.


Dithaba rahlwa tsa maluti

Ra iphetola medulla qhowa

Re ipatla sehlabaneng

Moo re tla bona ha dira ditla le mane

Re tshware dikwakwa le marumo

Re itukisetse ho lwana ntwa.


Tsela ra tsamaya e sehloho

Tsela e tletse mahata a batho

Bo Motlejwa madimo a ha Raboshebane

Dimpa di tletse di le makgikitla

Ebile a entse diphala ka masapo a batho

Tsela e ne e le e bohloko e mahlonoko

E re isitseng Thaba Bosiu mokgorong wa kgotla hodima sehlaba

Ra e nka ra e fetola setshabelo sa rona Basotho.

Sesotho

Ke qhosha ka Sesotho

Ke boulela puo

Ke hana ka sona batho ba leka ho nkamoha sona

Sesotho se mathemalodi

Se paqame

Moseme wa lapa la bo Lepoqo.


Ke hana ka Sesotho

Ke lwanela leleme

Ke hlola batho ba nkile dikwakwa le marumo

Ba leka ho se bolaya

Ke itihela hodima sona

Ke fihle ke sefuwame.


Motho ya tla bolaya Sesotho

O tla lokela ho bolaya nna pele

Hoba Sesotho sena ke lefa laka

Ke le sietswe ke bonkgono le bontate moholo

Maqheku a nthutileng puo

Mapheta tshomo methapo ya puo.


Ha nka dumela Sesotho se bolawa

Ba ka mpokela

Ba nhonothella ditorong

Ba nkotla ba nkamoha leleme

Ka hlolwa ho bua

Ka fetoha semumu ka bua ka matsoho.


###

Thabang Tsolo

Thabang Tsolo ke letswallwa la Jouberton Klerksdorp, ke seroki/ sethothokisi se ntseng se tla se hola leha a sale monyane dilemong empa leleme la hae le paqame sesotho. O se a ke ntse letsoho dingolweng tse ngata tse akgang Dipale, dipale kgutshwe le dipadi.

Thabang Tsolo


I really appreciate you reading my book! You can:


Favorite my Smashwords’ author page: https://www.smashwords.com/profile/view/ThabangT




Download this book for your ebook reader.
(Pages 1-74 show above.)